تازه ترین مطالب تسکین
بعد از جراحی دندان عقل چه اقداماتی لازم است؟ (رژیم غذایی و پانسمان)
دوره نقاهت دندان عقل به سختی جراحی، نهفته بودن دندان، تعداد دندان‌های خارج‌شده و وضعیت عمومی فرد بستگی دارد. مراقبت بعد از جراحی دندان عقل برای حفظ لخته خون، کنترل درد و جلوگیری از عفونت اهمیت دارد. کمی درد، تورم، کبودی و محدود شدن باز شدن دهان در روزهای اول ممکن است طبیعی باشد، اما باید روند علائم به‌تدریج بهتر شود.
در ساعات اول چه کنیم؟
گازی را که جراح روی محل گذاشته طبق دستور و با فشار ملایم نگه دارید. گاز را مدام برندارید و دوباره نگذارید؛ این کار ممکن است لخته را جابه‌جا کند. در روز جراحی دهان را شدید نشویید، تف نکنید و با نی چیزی ننوشید. استراحت کنید و هنگام خواب سر را کمی بالاتر قرار دهید.
تا برطرف شدن بی‌حسی غذای داغ نخورید تا لب و گونه را گاز نگیرید. اگر خونریزی با فشار ملایم کنترل نشد یا حجم آن زیاد بود، با جراح تماس بگیرید.
رژیم غذایی مناسب
در ۲۴ ساعت اول غذاهای نرم و خنک یا ولرم مانند ماست، پوره، سوپ ولرم، تخم‌مرغ نرم، اسموتی بدون دانه و فرنی مناسب هستند. غذا را با سمت مقابل جراحی مصرف کنید. پس از روز اول، با کاهش درد می‌توانید برنج نرم، ماهی، مرغ ریش‌ریش و حبوبات پخته را اضافه کنید.
- از غذای داغ، تند، ترش و بسیار شور دوری کنید.
- آجیل، چیپس، پاپ‌کورن و نان خشک نخورید.
- دانه‌های ریز را که در حفره گیر می‌کنند محدود کنید.
- آب کافی بنوشید و از نی استفاده نکنید.
- تا بهبود اولیه الکل و دخانیات را کنار بگذارید.
برنامه مراقبت در روزهای بعد
درد و تورم ممکن است در روزهای اول بیشتر شود و سپس کاهش پیدا کند. داروها را مطابق نسخه مصرف کنید و برای کنترل درد منتظر شدید شدن آن نمانید. از جویدن غذا در سمت جراحی، مکیدن زخم و بررسی مداوم حفره با زبان خودداری کنید. اگر بخیه دارید، زمان مراجعه برای کشیدن یا کنترل آن را بپرسید.
پس از اجازه جراح، مسواک زدن دندان‌های دیگر را ادامه دهید و محلول شست‌وشو را آرام استفاده کنید. بهداشت ضعیف اطراف زخم می‌تواند بوی بد و التهاب ایجاد کند، اما شست‌وشوی شدید نیز خطر خونریزی دارد. تعادل بین تمیزی و محافظت از لخته مهم است.
علائم هشدار
خونریزی‌ای که با گاز تمیز و فشار ملایم متوقف نمی‌شود، تب، چرک، تورم رو به افزایش، مشکل بلع یا تنفس و درد شدید چند روز پس از جراحی نیازمند تماس فوری با جراح است. اگر بی‌حسی طولانی، بی‌حسی لب یا گزگز غیرعادی دارید نیز موضوع را گزارش کنید. در شرایط شدید، به اورژانس مراجعه کنید.
برای چند روز اول، غذا را به قطعات کوچک تقسیم کنید و به‌آرامی بجوید. اگر تهوع یا بی‌اشتهایی دارید، مایعات مغذی و وعده‌های کوچک انتخاب کنید. پس از برداشتن دندان عقل، باز شدن دهان ممکن است محدود باشد؛ این حالت معمولاً به‌تدریج بهتر می‌شود. از قرار دادن آسپرین روی زخم، مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک و کشیدن سیگار برای آرام شدن پرهیز کنید. مراقبت از بخیه، مصرف دارو و حضور در جلسه کنترل، شانس ترمیم منظم را بیشتر می‌کند. هرگز حفره را با خلال دندان یا جسم نوک‌تیز پاک نکنید، چون لخته و بافت تازه آسیب می‌بیند.
اگر جراحی پیچیده بوده یا دندان به عصب نزدیک بوده است، توصیه‌های اختصاصی جراح اهمیت بیشتری دارد. فعالیت روزانه را آرام شروع کنید و تا وقتی بی‌حسی کامل برطرف نشده از غذای داغ دوری کنید. در صورت مصرف داروهای رقیق‌کننده خون، بیماری زمینه‌ای یا بارداری، این موارد را پیش از عمل و پس از آن یادآوری کنید. پیگیری منظم به تشخیص زودهنگام عفونت، خشکی حفره یا باقی ماندن بخشی از دندان کمک می‌کند.
مراقبت آرام و پیگیری منظم، بخش مهمی از نتیجه جراحی است.
دستورهای کتبی جراح را نگه دارید و علائم خود را ثبت کنید.
پانسمان و شست‌وشوی دهان
بخیه‌ها ممکن است جذبی باشند یا برای خارج کردن نیاز به مراجعه داشته باشند. اگر پانسمان مخصوص گذاشته شده است، آن را با زبان یا انگشت کنار نزنید. از روز بعد، در صورت اجازه جراح، شست‌وشوی بسیار آرام با آب‌نمک ولرم یا دهان‌شویه تجویزی می‌تواند به تمیزی کمک کند. محلول را با فشار در دهان نچرخانید و شدید تف نکنید.
دندان‌های دیگر را مسواک بزنید، اما چند روز اول برس را مستقیم روی حفره و بخیه فشار ندهید. تمیز نگه داشتن اطراف زخم مهم است، اما دستکاری کردن آن روند ترمیم را مختل می‌کند.
کنترل درد و تورم
داروهای تجویزی را طبق برنامه مصرف کنید و مقدار مسکن را خودسرانه افزایش ندهید. کمپرس سرد روی گونه در نوبت‌های کوتاه طی روز اول می‌تواند تورم را کمتر کند. تورم معمولاً در روزهای ابتدایی بیشتر می‌شود و سپس رو به کاهش می‌رود. تب، چرک، بوی بد شدید، درد رو به افزایش یا تورمی که به گردن می‌رسد نیازمند تماس فوری با پزشک است.
خشکی حفره چیست؟
اگر لخته خون از حفره خارج یا حل شود، درد شدید و ضربان‌دار ممکن است چند روز بعد ظاهر شود و به گوش یا شقیقه انتشار یابد. سیگار، تف کردن و شست‌وشوی شدید خطر این مشکل را بالا می‌برد. در این حالت درمان خانگی کافی نیست و دندان‌پزشک باید حفره را بررسی و پانسمان مناسب قرار دهد.
بازگشت به فعالیت
ورزش شدید، خم شدن طولانی و بلند کردن اجسام سنگین در روزهای اول می‌تواند خونریزی را افزایش دهد. زمان بازگشت به ورزش به نوع جراحی بستگی دارد. رانندگی پس از بیهوشی یا مصرف داروهای خواب‌آور مناسب نیست. از دستکاری زخم با خلال دندان یا گوش‌پاک‌کن هم خودداری کنید.
جمع‌بندی
مراقبت بعد از جراحی دندان عقل بر حفظ لخته، غذای نرم، پرهیز از نی و دخانیات، شست‌وشوی ملایم و مصرف درست داروها تمرکز دارد. اگر خونریزی کنترل نشد، درد پس از چند روز شدیدتر شد، تب یا تورم غیرعادی داشتید، با جراح تماس بگیرید و درمان را به تأخیر نیندازید.
دستور جراح شما بر این راهنمای عمومی مقدم است.